• 0 دیدگاه

در این مقاله به معرفی مبحث ششم از مقررات ملی ساختمان خواهیم پرداخت و همچنین کتاب بارهای وارد بر ساختمان را که برای شرکت در آزمون نظام مهندسی مناسب است را بررسی خواهیم کرد.

آزمون نظام مهندسی ساختمان به‌طور قطع یکی از مهم‌ترین آزمون‌های موجود در زندگی یک مهندس ساختمان است. چرا که قبولی در هر یک از  آزمون‌های ورود به‌ حرفه  به دریافت پروانه اشتغال به کار و دریافت مهر سازمان نظام مهندسی منجر می‌شود، در این مقاله به بررسی جامع مبحث ششم، از مباحث سازمان نظام مهندسی می پردازیم:

مبحث ششم مقررات ملی ساختمان که مربوط به بارهای وارد بر ساختمان است اولین بار در سال 1380 منتشر گردید و دو آیین‌نامه موجود در کشور را تحت عناوین:آیین‌نامه حداقل بار وارده بر ساختمان‌ها و آیین‌نامه طراحی ساختمان‌ها در برابر زلزله را در برگرفت.

حداقل بارهایی که می بایست در طراحی ساختمان‌ها مورد استفاده قرار گیرد، در مبحث 6 ارائه شده است. در مورد ساختمان‌های خاص مانند سدها، اسکله‌ها، سازه‌های دریایی و نیروگاه‌های هسته‌ای علاوه بر ضوابط این مبحث، باید ضوابط ویژه بارگذاری آیین‌نامه مربوط به هریک از آن‌ها نیز رعایت شود. بارهای تحت پوشش این آیین نامه شامل: بارهای ثقلی مرده، زنده، برف و باران، یخ، بارهای ناشی از نیروهای جانبی باد و بالاخره بارهای ناشی از فشار خاک، آب سیل، انفجار و بار خود کرنشی هستند.

بارهای وارد بر ساختمان یکی از مهمترین عوامل موثر بر طراحی سازه بوده و محاسبه و اعمال این بارها به سازه به عنوان اولین گام در روند طراحی محسوب می‌شود.
محاسبه‌ی مقدار دقیق این بارها برای هر پروژه به طور جداگانه بسیار وقت‌گیر بوده و عملا غیر ممکن است. آیین‌نامه‌ها با در نظر گرفتن یک ضریب اطمینان منطقی، روش‌هایی برای محاسبه‌ی مقدار تقریبی بارهای وارد بر ساختمان ارائه می‌دهند.

دسته‌بندی کلی بارهای وارد بر سازه در مبحث ششم:

  • بارهای ثقلی؛ که شامل بار مرده، بار زنده، بار برف و باران است.
  • بارهای جانبی؛ که شامل بار زلزله، بار باد و بار ناشی از فشار جانبی خاک و یا آب زیر‌زمینی است.
  • بارهای متفرقه؛ که شامل بار یخ، بار سیل و بار انفجار و ... است.

سه روش جهت محاسبه بار باد در مبحث 6 پیش‌بینی شده است:

  • روش استاتیکی؛ که برای ساختمان‌های با ارتفاع کم و متوسط و نیز نما و پوسته خارجی ساختمان مناسب است.
  • روش دینامیکی؛ که برای تعیین اثرات کلی باد شامل پاسخ تشدید شده و عمدتا برای ساختمان‌های بلند و سازه‌های لاغر (بجز نما و پوسته خارجی و اعضای سازه‌ای ثانوی) به کار می‌رود.
  • روش تجربی؛ که برای ساختمان‌هایی که ممکن است در معرض اثرات ناپایداری آیرودینامیکی قرار گیرند و همچنین ساختمان‌هایی که پوسته خارجی نامتعارفی دارند، مناسب است.

دامنه کاربرد مبحث 6

دامنه کاربرد مبحث ششم حداقل بارهایی که باید در طراحی ساختمان‌ها و سازه‌های موضوع مقررات ملی ساختمان از جمله ساختمان‌های بتن مسلح، فولادی، چوبی و ساختمان‌های با مصالح بنایی مدنظر قرار دارد را در بر می‌گیرد.

معرفی کتاب بارهای وارد بر ساختمان  (مبحث ششم)

انتشارات نگارنده دانش نیز کتابی تحت عنوان کتاب بارهای وارد بر ساختمان تألیف مهدی پروینی، در دست چاپ دارد که به زودی وارد بازار می‌شود، و قابل استفاده برای داوطلبان رشته مهندسی عمران گرایش‌های محاسبات، نظارت و اجرا و همچنین رشته مهندسی معماری گرایش نظارت می‌باشد.
 آرزومندیم این کتاب بتواند گامی کوچک در جهت پیشرفت مهندسان این مرز و بوم برداشته باشد.